Kitaplar, alet ve malzemeler, planlar, posterler, bitmis gemi modelleri, hepsi bir arada.

Ana Sayfa - Organizasyon - Gemi Modelcileri - Makaleler - Dersler - Kitaplar - Planlar - Alet ve Malzemeler - Atelye ve Dükkanlar - Kendin Yap - Galeri - Fotoğraf Arşivi - Linkler - Güncel - Geçmiş Zaman Hadiseleri - Pulculuk - Sponsorlar - Mehmet Salihoğlu Hobi Atölyesi - Basın - index (for English) - E-mail

DEDEMİZDEN KALAN HAZİNE / TREASURE LEFT FROM OUR GRANDFATHER
Yazı / Writer : Mehmet SALİHOĞLU 0532 2457643 - 0216 5260381
Son gelişmeler büyük dayım Fuat Nedim SANATKAR (TORLAK)'ın rahatsızlanıp sık sık kardeşleri tarafından hastaneye kaldırılmasıyla başlamıştı. Dayımın bakım ve hastane masrafları ağırlaşınca SANATKAR (TORLAK) ailesinin baba evini ve kalan bahçesini satmaya karar verdik. Bu işlemler uzun süreceği için acilen nakte ihtiyaç vardı.
Zaten Dede evi (perili köşk: 16 odalı av köşkünün mahalle sakinlerince verilen adı) artık son misafiri olan ve hiç evlenmemiş yalnız yaşayan büyük dayımı barındıracak durumda değildi. Çocukluğumun geçtiği bahçeli köşk uzun yıllar boyu bakım ve tamiri yapılamadığından epeyce hasar görmüştü.
Sanatkar ailesinin büyük torunu olarak köşkü tasfiye etmeye karar verdim ve ailenin hayatta kalan ikinci büyüğü olan anneme, diğer kardeşlerine bu kararımı açıkladım. Onaylarını aldım. Ailenin ikinci torunu olan Murat BİLGİN ile tasfiye işlemlerine 10 Ocak 2004 tarihinde başladık.
Final news has started as my older maternal uncle has been taken to the hospital frequently by his brothers.We have decided to sell the SANATKAR (TORLAK) family's old home and its garden.We needed cash urgently as these proceses would take long.
Also our grandfather's house (Haunted Palace-name given by the neighbours to this 16-room palace ) was not in a good condition for my older maternal uncle who was the last guest of the house living alone and never married. This house with garden where I had spent my childhood years had a lot of damage due to the inability to show enough care and attention.
As the oldest grandchildren of the Sanatkar Family, I have explained my decision as to my projects to renovate the house to my mother and my other brother. I have got their approvals. We have started the renovations with Murat Bilgin, the second grandchildren of the family, on 10/01/2004.
SANATKAR (TORLAK) AİLESİ / SANATKAR (TORLAK) FAMILY
HASAN İSHAK SANATKAR (TORLAK) : Rahmetli Dedem / My late grandfather
SAKİBE SANATKAR: Rahmetli Anneannem / My late grandmother
Çocukları / Her children :
Fuat Nedim SANATKAR: Büyük dayım (sağ başta) / My older maternal uncle (very right )
Bahriye SANATKAR (SALİHOĞLU): Annem (sol arkada) / My mother (at left back )
Nihat SANATKAR: Küçük dayım (sol önde) / My younger maternal uncle (front left )
Fahriye SANATKAR (BİLGİN): Teyzem (önde sağdan ikinci) / My aunt (second to the front right )

Ailenin Malikanesi PERİLİ KÖŞK; 16 odalı av köşkünün mahalle sakinlerince verilen adı

Country House of the Family HAUNTED PALACE Name given by the neighbours to the 16-room palace.
Yıllarca bakımsız kalan bahçenin tamamı üç dönümdü. İhtiyaç dolayısıyla bir bölümü satılmıştı. Köşk ile beraber kalan alan bir dönüme yakın. Birinci köprüyü gören, manzarası ve havası güzel olan yer Burhaniye İlköğretim okulunun tam karşısında.
The total land area of the garden,which was left neglected was about three thousand square meters. Part of it was sold due to monetary need. Palace and the land around is close to a thousand square meter. The one that looks ahead the bridge, has a great view and fresh air and is right in front of the Burhaniye Elementry School.

Çocukluğumuzun en güzel günlerini burada yaşamıştık.

1964 doğumlu olduğuma göre Nihat dayımın çektiği bu fotoğrafın tarihi; o zaman 5 yaşında olsam, 1969. Fotoğraf dede evimizin yukarısındaki çayırda çekilmiş. Keçi yavrusunu sevmek için önce annesinin yanına gider ve annesinin yanından ayrılmayan yavruyu yakalamanız gerekir. Anne keçi yeteri kadar uzunlukta olan halatın ucuna bağlanan büyük bir çivi ile toprağa çakılıp bağlanmış olurdu. Dikkat edilecek husus; ipin keçiye, yavrularına ve bizlere dolaşmaması idi. Yavrular annelerinin yanından ayrılmadıklarından onları bağlamak gereksizdir. Rahmetli anneannem Keçiyi ağıldan çayıra, çayırdan ahıla götüreceği zaman kulağından tutardı. Zavallı keçinin kulağı yara olmuştu. Sebebi de bir gün anneannem inatçı keçinin ipine dolanmış ve o günden sonra keçinin kulağını tutarak idare eder hale gelmiş. İnandığım değerleri savunmada ve işimi takip etmede keçinin bende etkisi olduğuna inanırım. Rahmetli nenem keçi sütünü ve bu sütten yaptığı peyniri biz torunlarına her ziyaretimizde ikram ederdi.

HAZİNE:

BELGELER

Hep güzel anılarımızla hatırlayacağımız dede evinin çatısında tasfiye işlemleri sırasında muhteşem bir hazine bulduk. Bizim için hazine değerinde olan belgeler dedemizin gemi tamir atölyesine aitti. Bize eksik aktarılan ancak belgelere dayanmayan bilgilerin belgeleriydi bunlar. Teyze oğlu Murat Bilgin ile birlikte bulduğumuz dökümanlar bizi çok duygulandırdı ve mutlu etti.

Bu gizemli köşk çocukluğumuzdan beri bizleri hep etkilemişti hala da etkiliyor. Acı tatlı kimbilir neler yaşanmıştı perili köşkte?
TREASURE-DOCUMENTS: We had lived the most beautiful days of our childhood.We have found a great treasure at the roof of our grandfather's house,which we will remember as full of good memories during the renovation works.The documents that worth us a treasure belonged to our grandfather's ship repairing workshop.Those were the documents1 regarding the information which was told us partially. They made us very happy and feel emotional when we found them with my aunt's son Murat Bilgin. This mystical palace has been influencing us since our childhood.Who knows what lives full of memories, good or bad have taken place in this haunted palace?
BULDUĞUMUZ EVRAK ve EŞYALAR:
1- 1940 yıllarında dedeme ait Beylerbeyi, çengelköy yalıboyu caddesi No.18 adresinde Gemi Tamir Atölyesi ve kızağının 1/50 ölçeğinde ayrıntılı planı.
2- Bu atölyeyi ve kızağı gösteren siyah beyaz fotograflar. Ayrıca dedemin bu atölyesinde ustalarıyla yaptığı küçük kamaralı teknesinin fotografları.
3- Bir kaç tekne planı.
4- Resmi kızak defteri: 1945-1949 yıllarına ait kayıtlar düşülmüş sayfalarında hangi teknelerin (isimleriyle) ve dubaların hangi tarihte kızağa çekildiği hangi tarihte denize indiği bilgileri mevcut.
5- Diğer ticari defterler ve yazışmalar.
6- Bu atölyede kullanıldığını tahmin ettiğimiz marangoz takımları.
7- Aile fotografı ve özel eşyalar.
8- Küçük el aletleri ve takımları.
9- İçi boş çıkan :) oldukça eski küçük para kasası.
10- Kaşeler, mühürler, antetli kağıtlar, antetli zarflar, o zamana ait kırtasiye malzemesi.
11-Av tüfeği fişek doldurma takımları. Ailenin kendi yaptığı çalışma masası, çekmeceler ve tezgahlar.
Documents and Goods that we have found
1. A detailed plan of the Ship Repairing workshop and its stocks on a 1/50 scale,which belonged to my grandfather during the 1940s , at Cengelkoy Yalıboyu St.no,18.
2. Black and white pictures that showed this workshop and stocks.Also the photos of small boat with his workmen.
3. Several boat plans.
4. Official Sledge ledger:Registration information as to what dates boats (with its names )were put on the stocks and off to the sea.
5. Other commercial boks and writings.
6. Tools of carpentry,which we believe were yed in this workshop.
7. Family photos and private goods.
8. Small hand tools.
9. A very small Money box ,which was empty:), made by an Armenian workman.
10. Seals, stamps, official papers, official envelopos and other stationary belonged to those years.
11. Cartridge inserting tools for a shotgun. Study desk made by the family, drawers and workbenches.
Rahmetli Dedem ve Anneannem evlerinin önünden bizlere sanki manalı bakıyorlar…Teyzemin evin önündeki bu fotoğrafı da 1960 yılında çekilmiş.

Bize aktarılan bilgilere göre yanlış ortaklıklar, iş ile özel yaşamın karıştırılması, elinin normalden fazla açık oluşu, alınan borçların zamanında çeşitli sebeplerden dolayı ödenemeyişi dedemin iflas etmesine sebep olmuş. Bir diğer amacım da dedemle ilgili bilgileri araştırıp gerçek hikayeyi ortaya çıkarıp bir kitap yazmak.

According to the information given to us, reasons such as wrong partnerships, mixing of private life with business life, being unacceptably generous, not being able to pay back the debts have caused my grandfather to bankrupt. My other purpose is to search the truth about my grandfather and write a book about the real story.
 
Bu planın ayrıntılı modelini yapıp çekek yerine de kızak defterindeki kayıtlarda yer alan teknelerden birini veya bir kaçını aynı ölçekte (1/50) yaparak bir diorama oluşturmak istiyorum. 1940 lı yıllara ait HASAN İSHAK SANATKAR'a ait GEMİ TAMİR ATÖLYESİ VE KIZAĞI'nın dioramasını model olarak hayata geçirdiğimde:
1- Dolaylı olarak ülkeme hizmet etmiş olacağım: 1940 yıllarında şimdi yerinde villa olduğunu tahmin ettiğim atölye ve kızağı tarihin sayfalarından araştırmalarım sonucu çekip alıp modeli de olsa yeniden ortaya çıkarmakla.
2- Dedemin adını yaşatmış olacağım: Bir tek kişi ruhuna fatiha okudumu o bile yeter.
3- Plan takımı olarak isteyen modelcilere çok uygun fiyatlarla sunacağım. Araştırmam sonucu toplayacağım bilgi ve fotograflar dahil.
4- Belki diaroma kiti veya malzeme seti olarak da modelcilerin hizmetine sunacağım.
5- Topladığım bilgilerin kayda değerlerini İnternette yayınlayıp bütün modelcilerin bilgisine sunacağım.
Bu benim için çok önemli ve heyecan verici projemle ilgili; bilgi, belge, fotograflara ulaşan modelcilerin, kişi ve kurumların adını da yazacaðým bir kaynakça da hazırlayacağımı belirterek sizlerden bu projemle ilgili bilgi, belge, resim elinize geçerse bana iletmenizi rica ediyorum. Konuyla ilgili her türlü görüş ve önerilerinizi bekliyorum. BU HAZİNEYİ TÜRKİYE'YE BİRLİKTE AYRINTILI VE KUSURSUZ OLARAK KAZANDIRALIM.
I would like to make a model of some of those boats with the same scale (1/50 ) listed in the registration logs and create a diorama.When I make the diorama of SHIP REPAIRING WORKSHOP AND STOCK belong to HASAN ISHAK SANATKAR in 1940s,
1. I will be indirectly serving my country by taking the workshop and stock away from the history's pages and recreate at least the model. I believe a villa stays at its place at the moment.
2. I will make my grandfather's name live forever.It would be enough even if one person prays for him.
3. I will present those to people who would like as a plan kit at a very affordable price.Including all the information and photos.
4. Also provide them as a second diaroma kit or tools kit to the service of modellers.
5. I will put all the useful information on the Internet,for the use of modellers. I would kindly ask you to give me all the information ,documents and photos afterwards which I will mention all the people and institutions as this project is very important and exciting for me.
.I'm waiting for all your comments and recommendations.LET'S MAKE TURKEY TO PROFIT FROM SUCH A VALUABLE TREASURE.

Şimdi büyük bir heyecanla bir modelcinin ilk yapması gerekeni yapıp; daha fazla araştırma ve daha fazla bilgi belge toplamak için harekete geçtim. Asıl soyadı TORLAK olan RİZE'den İSTANBUL'a yerleşen dedem çok sanatkar bir insan olduğundan daha o yıllarda imajın önemini kavramış ve soyadını SANATKAR olarak değiştirmiş. Soyadı TORLAK olan ve TUZLA'da tersaneleri olan akrabalarımıza ulaşıp gerekli ön bilgileri almaya çalışacağım.

I have now begun to act by doing the first thing, which a modeller should do, to investigate and collect more information. My grandfather who came to İstanbul from Rize has changed his surname from TORLAK to SANATKAR (ARTIST) as he has understood the importance of having a vision and image. I will try to obtain the pre-infrormation by reaching our relatives who own shipyards in TUZLA.
Hiç tereddütsüz 22 yıldır içinde bulunduğum Muhasebecilik mesleğimi bırakıp hobimi iş edinmemin bir tesadüf olmadığını artık kesin olarak anlamış bulunmaktayım. Bir tek cümle ile ifade edecek olursam: GENLERİM BENİ YÖNLENDİRİYOR. Demek ki bu konularda hizmet etmem gerekiyor ve bu görev kaderimin bir parçası...
I have totally understood that it is not a coincidence that I have left my real profession accountancy and made my hobby as my job. If I had to put it into one sentence, it would be that MY GENES HAVE BEEN DIRECTING ME. That is I need to be of service on these issues and it is part of my fate.

 

1970'li yıllarda Nihat dayımın Şile Karacaköy'deki yazlığında çekilen bu fotoğraftan da anlaşılacağı üzere hep denizle, sandallarla iç içe olmanın verdiği haz, huzur, macera hissi çocukluğumuzda başlayıp, okuduğumuz romanlarla pekişen bir süreç…
 
45 numara doğal palet gibi ayaklarım şimdilerde kilolu bedenimi taşıyor…
Dedemizin evinde bulduğumuz, tahminen Marshall yardımıyla Türkiye'ye gönderilenlerden olduğunu sandığım mini bir askeri malzeme sandığına; pençe, çivi v.s. koymak için bir raf ilave edilmiş, olmuş kundura malzemesi sandığı.
 
Bu sandık halen şu an bende olup kundura malzemesi sandığı olarak kullanmakta ve teşhir etmekteyim. Kunduracı örsü, çekici, pençe çeşitleri, çiviler, makas ve bıçak sandığın içinden çıkmıştır.
 
Ek Bilgi: "ABD, kamuoyunda "Marshall Yardımı" olarak bilinen anlaşma çerçevesinde, 1949 -1951 yılları arasında Türkiye'ye ekonomik yardımlar yaptı. Bir borç tuzağı olan Marshall Yardımı ile Türkiye hibe adı altında borçlandırılmış ve ekonomisi adeta çökertilmiştir…"
Bakınız:Daha fazla bilgi
Şakir Zümre'de bu olumsuz duruma örnek teşkil eden kahramanlarımızdan sadece birisidir.
Bakınız:
http://www.webbilisim.org/tarih/sakir-zumre-ve-ilk-harp-sanayii-150581
Dedemize ait av fişeği doldurma takımları…
Yine dedemizin evinde bulduğumuz mini kasa, dedemize ait kaşeler, stampa, mürekkep, okka, fener, mini ütü, traş bıçağı, boş ahşap iplik makarası, eski lambalı radyolara ve daha sonraki radyolara ait orijinal marka logoları, köşk ve müştemilatın orijinal kapı numaraları.
Yandaki fotograf Büyük dayım Fuat Nedim Sanatkar'a ait eski lambalı radyolardan sadece birisine ait. Türkiye'nin sayılı eski radyo tamircilerinden ve imalatçılarından biri olan dayımın hayat öyküsü çok ilginç ve acıklı. Hayat hikayesi bir kısa belgesele konu oldu, ama hala VCD'si elimize ulaşmadı.
Belgesele konu olması da tesadüf: Eski radyoları ve bazı eski ev eşyalarını Üsküdar'daki bir eski eşya alım satımı yapan tanıdık dükkana satmıştık. Ali Bey isimli bir film yapımcısı ve oyuncusu Üsküdar'daki bu dükkanın önünden geçerken eski radyoları gördü ve bunların nereden geldiğini kime ait olduğunu sorarak arkadaşının bitirme ödevi olan kısa belgesele konu olarak seçtiği dayımın hayat hikayesi için dükkan sahibi vasıtasıyla bana ulaştı, izin isteyerek yardımcı olmamı rica etti. (Hayatımın en uzun cümlesi oldu imla hatası yoksa helal olsun bana)
Benimle, teyze oğlu Murat Bilgin ile küçük dayım Nihat Sanatkar ve Üsküdar ve civarını araştırıp buldukları büyük dayımın arkadaşları ile röportajlar yapıp kameralarına kaydettiler. Son olarak da hastaneye gidip uzaktan büyük dayımı çekmişler. Bana söyledikleri belgesel bir elin eski radyoyu açması ve gelen cızırtılı sesler ile başlıyor, sırasıyla röportajlar ve dayımın hayat hikayesi anlatılıyor son olarak da hastane görüntüleri ile biterken yine bir el eski radyoyu kapatıyor. Bu belgesel aslında o zamanlarda yaşanan bir çok konuya açıklık getiriyor.
Özellikle 5. kol korkuları denen komünistlik suçlaması ile haksız yere suçlanıp, dövülen, ezilen vatandaş portresi çok acıklı…
Bu Türkiye'de başına gelenlerden sadece birisi, bir de Almanya' da başından geçen olaylar var. Bu sefer de ona inanmadıklarından ve yeterince araştırma yapmadıklarından Türk konsolosu tarafından dövülmesi ve kovulması olayı… Belki dinlense, köstek olunmazsa Türkiye'nin en meşhur ve faydalı bilim adamı olacaktı. Önünü kestiler, gölge ettiler, hor gördüler, inanmadılar…
Dayımıza ait çeşitli teknik bilgileri içeren kitaplara ilaveten ağaç, metal, elektronik, radyo, televizyon, yemek konularına ait bir çok kitap da bulduklarımız arasında.
Eski radyolar ile ilgili kitapları Kadıköy'deki bir sahafa sattık. Meraklı başka bir radyocu da ondan çoğunu alıp elimizde kalan diğer kitaplar için bize ulaştı. Bu zatın bize söylediği husus çok ilginçtir: "Kitaplardan anlaşıldığı kadarıyla dayımızın sadece bir radyo tamircisi olmadığı önemli bir proje üzerinde araştırma ve çalışma yaptığıdır." Dayımı hastanede ziyaret ettiğim bir gün bu konuyu açtım. Bana gülümseyerek araştırdığı özel bir konunun olmadığını söyledi. Dayımın ağzından lafı cımbızla almak gerektiğinden araştırdığı konuyu söylemek istemediğini düşünüyorum.
Radyo ile ilgili kitapları vermeden önce de lambalı radyolara ait çok miktardaki malzemeyi de ses sistemleri ile uğraşan ve dayımın müşterisi olan beye toptan sattık. Bütün bu tasfiye işlemleri sonucu 4-5 aylık hastane ve bakım masrafları böylece çıkmış oldu. Bizim şahit olduğumuz üzücü olay da kendi malını (çoğu hissesi büyük dayıma ait olan arsa ve eski köşk) mahkeme kararı ile satılmasına karar verilmesi işlemi 5-6 ay sürdü. Bir seneden fazla da müşteri bulmak vakit aldı. Allah varlık içinde yokluk çektirmesin…
Çatı katındaki küçük odalardan birinde bulduğumuz tablası kestane ağacından yapılmış ahşap tezgah, sol köşesindeki büyük mengene, mengenenin sağ tarafındaki kırmızı renkli Metabo markalı Alman malı mini el taşmama makinesi…
Halen atölyemde kullanmaktayım. Ayrıca büyük mengene ile ilgili bir anım var, anlatamadan geçemeyeceğim: Kullanabileceğimiz aletleri teyze oğlu (Murat Bilgin) ile paylaşıp atölyelerimize getirirken ağır mengeneyi ayağımın üstüne düşürmüş, öteki ayağımın üstünde yarım metre havaya fırlamış ve kurtlar gibi ulumuştum.:)
Dede evinde bulduğumuz çeşitli anahtarlar, beni eski anahtar koleksiyoncusu yaptı. Şimdi eski anahtarları görürsem alıp biriktiriyorum.
1944 -1949 tarihleri arasındaki bozuk parala

Yine bulduğumuz evraklar arasında bir Amerikan firmasının ürünlerinin tanıtıldığı ve dedem Hasan İshak Sanatkar'ın (Torlak) bu firmanın Türkiye Umumi Acentesi olduğunu belirten iki sayfalık bir broşür.

Ön araştırmama göre bu işi dedem hayata geçirememiş. Sebeplerini henüz bilmiyoruz.

Broşürleri okumak için belgelerin üzerlerine ayrı ayrı tıklayabilirsiniz.

Büyütmek icin tiklayiniz.
Büyütmek icin tiklayiniz.
Yağ kutuları ve yağdanlıklar ile pirinç-ahşap-diğer metal karışımı gönye, pirinç kalemtraşlar…
Çeşitli el aletleri…
Sol taraftaki fotoğrafta görünen matkap sehpasını büyük dayım Fuat Nedim Sanatkar yapmış.
 
İsteyen modelciler kendi matkap sehpalarını kontraplak, ahşap çıtalar, yay, mil ve somunlu vidalar kullanarak yapabilirler.
 
 
 
Yukarıdaki çekiç ile rahmetli anneannem keçiyi, ipinin bağlı olduğu büyük çiviyi toprağa çakıp bağlardı. Yine çözeceği zaman aynı çekici kullanır, bir sağa bir sola doğru çiviyi çekiçleyerek çıkarırdı.
 
Sağdaki fotoğrafta da görüleceği üzere ailede kullanılan saç kesme makinası takımı ve makası.
 
Büyük dayımın sağlık problemlerini halletmek ve bakımını sağlamak amacıyla satılmak zorunda kalınan bahçeli dede evimiz 2007 yılının Ocak ayında çıkan yangında tamamen kullanılamaz duruma geldi. Satılmış da olsa yangın içimizi de yaktı. Geçmişle bağımızın simgesi olan bu ev hepimiz için çok önemliydi. Yangından önce misafir odasının tavanının fotoğrafını çekmiştim. Ahşap işlemeleri olan tavan eskinin zevkini yansıtıyordu. Tek tesellim, çıkabilecek yangın tehlikesinde yok olacağı düşüncesi ve büyük dayımın hastane masraflarında kullanılmak üzere ahşap işlemeli tavanı satma kararı almış, çok önceden satmıştık.
"11 Şubat 2011 tarihinde kalp krizi geçiren büyük dayımız Fuat Nedim SANATKAR , hakkın rahmetine kavuşmuştur. Merhumu annesi rahmetli Sakibe SANATKAR'ın kucağına koyduk ve sahibine (Allah'a) teslim ettik. Allah rahmet eylesin." Murat Bilgin - Mehmet Salihoğlu